غرر به فریب دادن، چیزی را بر خلاف آنچه هست نمودن، به امر باطل امیدوار ساختن، اظهارخیرخواهی و نهان داشتن سوء قصدی است که در دل دارد، گفته میشود.
در لغت علاوه بر معنی ذکرشده برای واژه «غرر» معانی گوناگونی ذکر کردهاند؛ مانند خطر (ریسک)، خدعه (نیرنگ)، امری که مورد تعهّد و اطمینان نباشد، امری که ظاهری فریبنده و باطنی مجهول دارد؛
در اصطلاح فقه، معامله ای را غرری می نامند که احتمال ضرر کردن به گونهای باشد که در صورت توجه به این احتمال، عقلا از آن اجتناب می کنند و اجتناب عقلا به آن معنی است که احتمال ضرر به اندازه ای زیاد است که ورود به چنین تجارتی را عقل منع می کند. چنان که در کتاب مکاسب آمده است “غرر، احتمالی است که عرف از آن اجتناب می کند به طوری که اگر فردی این احتمال را نادیده انگاشته و ترک کند و توجه نکند، عرف وی را سرزنش می کند.”
عالمان دینی یکی از ارکان درستی داد و ستد را غرری نبودن آن شمردهاند و معامله ای که موجب غرر باشد، باطل و فاسد می دانند. مگر چاره ای برای رفع غرر یا جبران آن انجام شود.
ربای حرام از نظر فقها دو نوع است. ربای معاوضه دو کالایی که با حجم یا وزن معامله می شوند و ربا در قرضها؛ آن هنگام که بدهکار متعهد میشود، موقع پرداخت قرض، شرط اضافهای را علاوه بر اصل قرض برای طلب کار انجام دهد. ربای حرام در فقه محدودتر از تعریف لغتی آن است. زیرا در فقه، ربا گرفتن پدر از فرزندان و بلعکس، ربا گرفتن مسلمان از کافری که در پناه اسلام نیست و ربا گرفتن زن و شوهر از یکدیگر جایز است. (شهید ثانی)
امیر المومنین علیه السلام می فرماید: «لَا تُدْخِلُوا بُطُونَکُمْ لُعَقَ الْحَرَام»
«لُعَق» جمع «لعقه ی» است و لعقه به مقدار کمی از غذا می گویند که در یک قاشق یا بین انگشتان جا می شود (المعجم الوسیط) که اینجا کنایه از نهایت کوچکی آن مال حرام است. امیرالمومنین علیه السلام در این فراز از کلام گهربارشان مردم را از هر گونه تصرف حتی در ذره ای از مال حرام هم نهی می کند. سپس برای آنکه شنونده از پشتوانه ایمانی بیشتری برخوردار شود و این معصیت را راحت تر ترک کند بلافاصله فرمودند: «فَإِنَّکُمْ به عین مَنْ حَرَّمَ عَلَیْکُمُ الْمَعْصِیَهَ وَ سَهَّلَ لَکُمْ سُبُلَ الطَّاعَهِ »[۱]زیرا در برابر مراقبت خداوندی هستید که گناه را بر شما حرام کرده و راه بندگی را بر شما آسان نموده است.
[۱] نهج البلاغه خطبه ۱۵۱
صندوق سرمایهگذاری مشترک بیمهای موجب افزایش ضریب نفوذ بیمه در کشور میشود.

برچسب:
نویسنده: مدیر سایت